Tiroid kanserleri, kadınlarda erkeklere göre üç defa daha sık görülmektedir. Son yıllarda, tiroid kanser insidansı özellikle kadınlarda artmıştır. Tiroid kanserinin nedeni, halen tam olarak bilinmiyor. Genetik yatkınlık, hormonal faktörler, çevresel faktörler, iyot kullanımı ve eksternal radyasyon tiroid kanserlerine sebep olmaktadır.

Tiroid kanserleri, kadınlarda erkeklere göre üç defa daha sık görülmektedir. Son yıllarda, tiroid kanser insidansı özellikle kadınlarda artmıştır. Tiroid kanserinin nedeni, halen tam olarak bilinmiyor. Genetik yatkınlık, hormonal faktörler, çevresel faktörler, iyot kullanımı ve eksternal radyasyon tiroid kanserlerine sebep olmaktadır.

Tiroid tümorlerin sınıflandırılması

1. Folliküler hücre tümörleri

• Benign tümörler: Folliküler adenom

• Malign tümorler:

o Diferansiye Papiller ve Foliküler Karsinom

o İndiferansiye Anaplastik tümör

2. C hücre tümörleri:

• Medüller karsinom

3. Folliküler ve C hücre tümörleri:

• Mikst medüller-folliküler karsinom

4. Primer nonepitelyal tiroid tümörlerİ

• Malign lenfomalar

• Sarkomlar

• Sekonder tümörler

 

Papiller tiroid kanseri: 30-50 yaş arasında görülen en sık tiroid malign kaseridir. İnsidansı 100 000'de 5 civarındadır. Çapı 1 cm'den küçük ise mikrokarsinom olarak adlandırılır. Büyüklüğü genelde 1-4 cm arasındadır.

Papiller tiroid kanseri lenf yolu ile yayılabilir. Dolayısıyla boyundaki lenf bezlerine invaze olur. Lenf yolu ile akciğere de yayılabilir. Tanı ultrason ve sintigrafi ile konulmaktadır. Kesin tanı İİAB ile konulur. 50 yaş üzerinde daha tehlikelidir.

Folliküler tiroid kanseri: Kadınlarda iki kat daha sıktır ve 40-50 yaş grubunda görülür. Papiller kanserden daha invazivtir daha çabuk yayılıp metastaz yapar. Ameliyat olmuş hastalarda nüks görülmektedir. Tanı konulduktan sonra 15 yıl içinde hastaların %30'u kaybedilir.

Anaplastik tiroid kanseri: Daha çok yaşlılarda, 60 yaş üstü ve kadınlarda görülmektedir. Tiroid bezinde ani büyüme ve ağrı ile ortaya çıkmaktadır. Hızlı yayılır, komşu dokular ve tüm vücuda metastaz yapar. En çok larenks, yemek borusu, deri, kaslarda metastaz yapar. Birkaç ayda hastalar kaybedilir.

Medüller tiroid kanseri: Tiroidin C hücrelerinden kaynaklanan ve kalsitonin salgılayan malign bir tümördür. Ailesel de olabilir ve kadınlarda daha sıktır.

Tiroidin primer tümörleri: Tiroid lenfoması, tiroid sarkomu, fibrosarkom ve plazmositom gibi tümörler daha seyret görülmektedir.

Metastatik tiroid tümörleri: Tiroid bezine metastaz yapan tümörler ise: Akciğer, Böbrek, meme uterus ve yemek borusu tümörleridi.

 

Yetişkin insanların %5'inin tiroid bezlerinde, ele gelen, yani palpe edilebilen nodüller vardır. Otopsilerde bu oran %30-40'lardadır.

Tiroid nodüllerin oluşum mekni,zması tam olarak bilinmemektedir.

Radyasyona maruz kalanlarda, iyot eksikliğinde, yaşlışlarda, kadınlarda nodüller daha sık görülmektedir.

Muayene sırasında doktorunun " sizin tiroid bezinizde nodul var" dediği zaman endişelenmeyin. Ancak takibini yapytırın. Çünkü palpe edilen nodüllerden yalınız %5'i kanserli nodüldür.

Tiroid nodül çeşitleri, kolloid nodül, kistik nodül, benign nodüller, kanser nodülleri ( papiller kanser, folliküler karsinom, medüller karsionoma, metastatik kanser)

Bir nodülün kotü olup olmadığını dikkatli bir anamnez, iyi bir muayene laboratuar testleri ve ultrason tetkiki ile anlayabiliriz.

Hastanın 40 yaşından büyük olması, nodülün fiske olması, aşırı sert olması, hızlı büyümesi , etrafında lenf bezlerin büyümüş olması nodülün kötü olacağını düşündürmektedir.

Laboratuvar:

TSH

Tiroid otoantikorları

Tiroglobulin

Medüller tiroid kanseri (MTC) açısından kalsitonin

Ailesel MTC veya MEN 2 ile ilişkili MTC aile öyküsü RET proto-onkojen mutasyonuna bakılmalı

Tiroid nodülü olan hastanın mutlaka bir tiroid sintigrafisi çektirmesi ve nodülün soğuk nodül olup olmadığına bakılmalıdır. Ancak bir nodülün benign, malign ayrımını yalınız sintigrafi ile yapmak mümkün değildir.

Tiroid ultrasonu çok önemlidir. İyi bir usltrason tetkiki ile tiroid kanserinin %90'nı anlaşılabilir. Ultrason tetkiki sırasında nodülün hipoekoik olması, mikrokalsifikasyon varlığı, kenarlarının düzensiz olması, nodül etrafinda halonun olmaması malign olduğunu düşündürmektedir.

Eğer nodül kistik, dejenere ise, kalsifikasyon yoksa, kenarları düzgün ise, veya hiperekoik ise malign olma ihtimali pek yoktur.

Bilgisayat Tomografisi veya MR yalınız konşu organlara infazyon şüphesi varsa çekilmelidir.

.Tiroid nodüllerin kesin tanısı ince iğne aspirasyon biopsisi ( İİAB) ile konulmaktadır. Ultrason eşliğinde yapılan İİAB nodülün kanserli olup olmadığını göstermektedir. İİAB ele gelen şüpheli nodüllere mutlaka yapılmalıdır. Ultrason sırasında malign kriterler içeren ve bazı kaynaklara göre 8, bazı kaynaklara göre 11 mm'den büyük olan tüm nodüllere İİAB yapılmalıdır. İİAB'nin sensitivitesi %90'larda, spesitivitedi %80 civarındadır.

Papiller tiroid kanseri tanısında daha yüksek senzitivite varken, folliküler tiroid kanserinde daha düşüktür.

İİAB'nde malign hücreler varsa, yada nodül hücreleri şüpheli ise hastanın ameliyat olması gerekmektedir.

Eğer nodüller hızlı büyüyorsa, nodül 30 mm'den daha büyük ise, komşu organlara bası yapıyorsa gene ameliyat olması gerekmektedir

Tiroid nodülü tetkiki neticesinde malignite yoksa bu tür hastalar 6 ayda bir takibe gelmelidir. Takip sırasında kan tetkikleri yanı sıra ultrason ve gerekirse tekrar İİAB yapılmalıdır.